Η χρυσή λίρα είναι ίσως το πιο «ελληνικό» δώρο σε χρυσό. Τη χαρίζει ο νονός στη βάπτιση, τη φοράει η νύφη, τη βάζουμε γούρι για τη νέα χρονιά και την κρατάμε για τα παιδιά μας. Δεν είναι όμως μόνο επένδυση στο συρτάρι: δεμένη σε κορνίζα γίνεται μενταγιόν, σε δαχτυλίδι γίνεται σεβαλιέ, και κρατά την αξία της για πάντα. Δες ποιες λίρες υπάρχουν, πώς φοριούνται και πώς ξεχωρίζεις τη γνήσια.
1. Ποιες χρυσές λίρες υπάρχουν
Όταν λέμε «λίρα» στην Ελλάδα, σχεδόν πάντα εννοούμε την αγγλική λίρα (Sovereign), με τον Άγιο Γεώργιο να σκοτώνει τον δράκο στη μία πλευρά και τον μονάρχη της Αγγλίας στην άλλη. Υπάρχουν όμως και άλλες:
| Λίρα | Χρυσός | Βάρος | Διάμετρος |
|---|---|---|---|
| Αγγλική λίρα (Sovereign) | 22 καράτια (916,7‰) | 7,98 g (7,32 g καθαρός χρυσός) | 22,05 mm |
| Μισή αγγλική λίρα (Half Sovereign) | 22 καράτια (916,7‰) | 3,99 g | 19,30 mm |
| Γαλλική λίρα (20 φράγκα, «Ναπολεόντειο») | 900‰ | 6,45 g | 21 mm |
Η αγγλική λίρα είναι η πιο αναγνωρίσιμη. Η μισή λίρα είναι μικρότερη και πιο διακριτική, γι' αυτό ταιριάζει πολύ σε δαχτυλίδι ή σε λεπτό κολιέ. Υπάρχουν λίρες με τη βασίλισσα Βικτώρια, τον Γεώργιο Ε΄, την Ελισάβετ Β΄ και πλέον τον Κάρολο Γ΄: ο χρυσός είναι ίδιος, ενώ οι παλιότερες χρονιές συχνά έχουν και συλλεκτική αξία.
Μην μπερδεύεις τη λίρα με το κωνσταντινάτο: το κωνσταντινάτο είναι μενταγιόν με τον Άγιο Κωνσταντίνο και την Αγία Ελένη, κόσμημα και φυλαχτό, όχι νόμισμα.
2. Η λίρα σαν κόσμημα: κολιέ, δαχτυλίδι, βραχιόλι
Μια λίρα φοριέται χωρίς να «πειραχτεί», αρκεί να μπει σε σωστό πλαίσιο.
- Λίρα σε κορνίζα (μενταγιόν): το πιο κλασικό. Η λίρα κλείνει σε ένα χρυσό στεφάνι 14 ή 18 καρατίων, απλό ή με σχέδιο, και κρεμιέται σε αλυσίδα. Καλό είναι η κορνίζα να αφήνει να φαίνονται και οι δύο όψεις και να ανοίγει, ώστε η λίρα να βγαίνει όποτε θέλεις.
- Λίρα σε δαχτυλίδι: συνήθως σε σεβαλιέ, ανδρικό ή γυναικείο. Για γυναικείο χέρι προτίμησε τη μισή λίρα, που δεν «βαραίνει» το δάχτυλο.
- Λίρα σε βραχιόλι ή παραμάνα: για μωρά και μικρά παιδιά η παραμάνα είναι πιο ασφαλής από το κολιέ.
3. Πότε χαρίζουμε λίρα
- Γούρι για τη νέα χρονιά: η λίρα είναι από τα πιο παραδοσιακά γούρια, για το σπίτι, για το μαγαζί ή για να τη φοράς. Δες και τα υπόλοιπα γούρια 2027.
- Βάπτιση: πολλοί νονοί και παππούδες χαρίζουν λίρα στο παιδί, ένα δώρο που θα έχει αξία και όταν μεγαλώσει. Δες τι αγοράζει ο νονός στη βάπτιση.
- Γάμος: σε αρκετά μέρη της Θράκης και της Μακεδονίας οι συγγενείς στολίζουν τη νύφη με λίρες. Και ως δώρο στο ζευγάρι η λίρα δεν «παλιώνει» ποτέ.
- Γέννηση, γενέθλια, ονομαστική γιορτή, αποφοίτηση: ένα δώρο που δεν χρειάζεται νούμερο και δεν ξεφεύγει από τη μόδα.
4. Από τι εξαρτάται η αξία μιας λίρας
Η αξία της λίρας ακολουθεί την τιμή του χρυσού και γι' αυτό αλλάζει κάθε μέρα. Η Τράπεζα της Ελλάδος δημοσιεύει καθημερινά τιμές για τις χρυσές λίρες, που είναι το επίσημο σημείο αναφοράς. Σε ορισμένες λίρες μετρά επιπλέον η χρονιά και η κατάστασή τους, όταν έχουν συλλεκτικό ενδιαφέρον.
Όταν η λίρα φοριέται, στο κόσμημα προστίθεται και το πλαίσιο: η κορνίζα ή το δαχτυλίδι, με τον χρυσό και την εργασία τους.
5. Πώς καταλαβαίνω ότι μια λίρα είναι γνήσια
Οι πλαστές λίρες υπάρχουν και είναι συχνά πολύ καλές. Τα βασικά σημάδια:
- Βάρος και διάμετρος: μια αγγλική λίρα ζυγίζει 7,98 g και έχει διάμετρο 22,05 mm. Μια απόκλιση έστω και λίγων εκατοστών του γραμμαρίου είναι σημάδι για έλεγχο.
- Λεπτομέρειες: στη γνήσια λίρα το ανάγλυφο είναι καθαρό, οι γραμμές στο χείλος ομοιόμορφες και τα γράμματα ευκρινή.
- Μαγνήτης: ο χρυσός δεν έλκεται από μαγνήτη. Αν η λίρα «κολλάει», δεν είναι χρυσή, αν και αυτό μόνο δεν αρκεί για να αποδείξει ότι είναι γνήσια.
- Πιστοποίηση: αν έχεις αμφιβολία, ένας ειδικός μπορεί να την ελέγξει με ζυγό ακριβείας και ειδικά όργανα, χωρίς να την πειράξει.
6. Φροντίδα και φύλαξη
Ο χρυσός 22 καρατίων είναι μαλακός και γρατζουνίζεται. Φύλαξε τη λίρα σε θήκη ή σακουλάκι, χωριστά από άλλα κοσμήματα, και πιάσ' την από το χείλος. Μην τη γυαλίζεις με σκληρά υλικά: ένα μαλακό πανί αρκεί. Αν τη φοράς σε κορνίζα, έλεγχε που και που ότι το κούμπωμα της κορνίζας κλείνει καλά.
Αν ψάχνεις γούρι για τη νέα χρονιά και δεν θέλεις λίρα, δες μερικά από τα γούρια που έχουμε στο κατάστημα:
Για κοσμήματα-γούρια και δώρα βάπτισης, πέρασε από το κατάστημα στη Συντάγματος Κρητών 27 στην Κομοτηνή ή κάλεσέ μας στο 2531 033 151.
